środa, 6 października 2021

Zestawy głośnikowe Aleksander Witort wydanie 1986

Krótko na temat

 
"W książce podano podstawowe wiadomości o głośnikach i zestawach głośnikowych przeznaczonych do użytku domowego i do nagłośniania większych pomieszczeń. Omówiono różne typy głośników i różne rodzaje obudów stosowanych w zestawach głośnikowych, podano także zalecenia co do ich stosowania. Czytelnik znajdzie również wskazówki dotyczące wykonania zestawów głośnikowych we własnym zakresie.

Książka jest przeznaczona zarówno dla tych, którzy interesują się urządzeniami elektroakustycznymi, jak i tych, którzy zamierzają sami wykonać zestaw głośnikowy.
"

Zestawy głośnikowe Aleksander Witort
Zestawy głośnikowe Aleksander Witort
Spis treści:


Od Autora ... 7
  1. Dźwięk i fale dźwiękowe ... 8
  2. Głośniki ... 15
  3. Zestawy głośnikowe ... 29
  4. Zestawy głośnikowe zamknięte ... 36
  5. Zestawy głośnikowe z otworem ... 39
  6. Głośniki i zestawy tubowe oraz zestawy labiryntowe ... 45
  7. Profesjonalne zestawy głośnikowe ... 50
  8. Konstruowanie obudów ... 57
  9. Filtry elektryczne zestawów głośnikowych ... 63
  10. Projektowanie amatorskiego zestawu głośnikowego ... 76
  11. Badanie i ocena zestawów głośnikowych ... 87
Dodatek. Dane techniczne głośników ZGW Tonsil ... 95
 

Trzeba to mieć

 
Niewielka książeczka wręcz broszura, a każdy amator hobbista, który interesuje się tematem vintage powinien ją mieć. Aleksander Witort to wspaniały popularyzator elektroakustyki potrafiący doskonale połączyć teorię z praktyką. Szczególną uwagę należy zwrócić na rozdziały od 8 do 10 gdzie zostały między innymi omówione obudowy i zwrotnice stosowane w zestawach firmy Tonsil. Dzięki temu można zrozumieć dlaczego zostały wykonane tak, a nie inaczej i docenić pracę ówczesnych konstruktorów.
 
Zamieszczone w publikacji schematy zwrotnic i objaśnienia do nich mogą posłużyć do odnowy starych zespołów głośnikowych  marki Tonsil jak i stanowić inspirację dla powstania własnych projektów w stylu vintage.
 
YouTube: Eddy Huntington - U.S.S.R. (hq)

Tonsil GDW 6,5/1,5 parametry techniczne

Głośnik ze śrubką

W katalogu "Unitry" z 1978 widnieją następujące dane:

  • Impedancja 8 lub 15 Ω
  • Moc nominalna: 1,5 VA
  • Dolna częstotliwość graniczna: 2000Hz
  • Górna częstotliwość graniczna: 16000Hz
  • Efektywność: 88dB
GDW 6,5/1,5 parametry techniczne
GDW 6,5/1,5 parametry techniczne
Tonsil GDW 6,5/1,5 wersja 8 omowa
Tonsil GDW 6,5/1,5 wersja 8 omowa
Tonsil GDW 6,5/1,5 wersja 8 omowa
Tonsil GDW 6,5/1,5 wersja 8 omowa
Głośnik łatwo rozpoznać po charakterystycznej śrubce, która służy do mechanicznego ograniczenia wychyleń membrany. Po wyregulowaniu śrubka była "plombowana" czerwoną farbą. W tamtym okresie rozwiązanie nie było żadnym dziwolągiem. Identyczne stosował np. zachodnioniemiecki "Isophon" w swoich produktach. Magnes głośnika został wykonany ze stopu alnico.

W "Stereofonii dla wszystkich" z 1973 roku A. Witort na stronie 161 podaje następujące parametry:
  • Impedancja przy 1000Hz: 8 lub 15 Ω
  • Moc: 1,5 VA
  • Częstotliwość rezonansowa: 2000Hz
  • Pasmo przenoszenia: 3000-15000Hz
Ten sam autor w "Głośnikach i zespołach głośnikowych" z 1976 roku na stronie 320 podaje następujące dane:
  • Impedancja znamionowa: 8 lub 15 Ω
  • Moc: 1,5 VA
  • Częstotliwość rezonansowa: 2000Hz
  • Górna częstotliwość graniczna: 16000Hz
  • Efektywność: 88dB

Komentarz: "Wysokotonowy; przy częstotliwości podziału 4000Hz może być stosowany w zespołach do 15 W".

Pomiar modułu impedancji

 
Poniżej pomiar modułu impedancji czterech głośników GDW 6,5/1,5. Wszystkie w wersji ośmioomowej. Jak widać każdy wykres jest nieco inny. Zachwyca wartość modułu impedancji dla rezonansu głośnika (pik). Nie przekracza 9 omów.
Pomiar modułu impedancji pierwszego GDW 6,5/1,5
Pomiar modułu impedancji pierwszego GDW 6,5/1,5
Pomiar modułu impedancji drugiego GDW 6,5/1,5
Pomiar modułu impedancji drugiego GDW 6,5/1,5
Pomiar modułu impedancji trzeciego GDW 6,5/1,5
Pomiar modułu impedancji trzeciego GDW 6,5/1,5
Pomiar modułu impedancji czwartego GDW 6,5/1,5
Pomiar modułu impedancji czwartego GDW 6,5/1,5


niedziela, 3 października 2021

1. Pomiar impedancji Fonica A-14 na GDS 31-21/5

Stary ale jary

Gwoli ścisłości nie chodzi o oryginalne kolumny Fonica A-14, ale o zrobione na ich wzór. Miałem jedną kolumnę Fonica A-14 oraz zapasowy owalny głośnik GDS 31-21/5. Przez kilka lat nie udało się dokupić drugiej oryginalnej obudowy. Pozostało zrobić nowe stare kolumny. W nowym projekcie obudowy zostały lekko podniesione, aby w ścianie frontowej swobodnie dodać głośnik wysokotonowy, którego nie ma w pierwotnym projekcie.

Fabrycznie Fonica A-14 składa się tylko z 15 omowego głośnika szerokopasmowego GDS 31-21/5 oraz prostokątnego otworu bass reflex rzędu 100cm kwadratowych. Wymiary otworu bass reflex zostały zachowane. Głośnik wysokotonowy został dodany dla rozszerzenia pasma przenoszenia w górę jednocześnie dla zachowania pierwotnego brzmienia można go przełącznikiem na obudowie włączyć lub wyłączyć.

Fonica A-14 w nowej odsłonie à la Marshall

Jako wysokotonowy został użyty stożkowy, ośmioomowy Visaton TW 6 NG o paśmie przenoszenia 1000-30000Hz i sprawności 91dB. Dlaczego ten? Szukałem czegoś małego co da się zmieścić w kanałach bass reflex kolumn Fonica A-12 aby nie wiercić w ścianie przedniej dodatkowego otworu dewastującego oryginał, papierowego aby zachować brzmienie epoki, nie rzucającego się w uszy aby uzupełnić, a nie zdominować głośnik szerokopasmowy GD 21-18/3. Padło na Visaton TW 6 NG o rozmiarze 6 x 6cm. Kiedy pojawił się pomysł bazujący na Fonice A-14 ... w projekcie przewidziano miejsce dla tych głośników. Zostały przemontowane z Fonic A-12 do nowych obudów. Fonici A-12 wróciły do wersji oryginalnej.

W przypadku Fonici A-12 alternatywnie rozpatrywane były tonsilowskie wysokotonowe:  GDW 9/60 oraz z epoki stary GDW 6,5/1,5. Pierwszy jest po prostu za duży - nadmierne ograniczenie swobody przepływu powietrza w otworze bass reflex. W dodatku przy sprawności rzędu 94dB mógłby się zanadto wybijać ponad GD 21-18/3. Drugi jest mniejszy, ale jego górne pasmo (16kH) wyraźnie przegrywa z Visatonem (30kH).

Pomiar modułu impedancji

Późniejsze pomiary modułu impedancji pokazały, ze zestawienie szerokopasmowego głośnika 15Ω z 8Ω wysokotonowym nie jest dobrym pomysłem. Jak widać na drugiej grafice niżej moduł impedancji zespołu głośnikowego spada znacznie poniżej 15Ω.

Krzywa modułu impedancji dla samego GDS 31-21/5 w obudowie
Krzywa modułu impedancji dla samego GDS 31-21/5 w obudowie







Krzywa z dołączonym głośnikiem wysokotonowym
Krzywa z dołączonym głośnikiem wysokotonowym

Powiązane:

  1. Pomiar impedancji Fonica A-14 na GDS 31-21/5
  2. Visaton GDW TW6NG dobór obwodu Zobla
  3. Tonsil GDW 6,5/1,5/1 głośnik wysokotonowy parametry techniczne 
  4. GDW 6,5/1,5/1 15Ω dobór obwodu Zobla
  5. GDWK 8-11/120 15Ω głośnik stosowany w kolumnach Bolero Tonsil
  6. GDWK 8-11/120 15Ω reklamacja i pomiar modułu impedancji
  7. GDWK 8-11/120 15Ω dobór obwodu Zobla
  8. Fonica A-14 wersja finalna. Pomiar impedancji

sobota, 2 października 2021

Wprowadzenie do projektowania układów zwrotnic zestawów głośnikowych. Poradnik praktyczny

Wprowadzenie


Z autorem miałem przyjemność toczyć polemikę w komentarzach pod wpisem. Przyjąłem perspektywę historyczną jako, że słuchałem lat kiedy królowały "Altusy". Pan Tomasz zaprezentował współczesne bardziej powściągliwe spojrzenie.
Wprowadzenie do projektowania układów zwrotnic zestawów głośnikowych. Poradnik praktyczny
Strona tytułowa książki Tomasza Łyska

Autor Tomasz Łysek


Nota o autorze
Nota o autorze
Z tyłu na okładce: "Magister inżynier Tomasz Łysek jest absolwentem Politechniki Poznańskiej. Na co dzień mieszka i pracuje we Wrześni jako elektronik. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się na projektowaniu, konstrukcji i montażu układów elektronicznych, takich jak wzmacniacze lampowe, wzmacniacze tranzystorowe, filtry elektryczne, odbiorniki radiowe, generatory i wobulatory. W wolnym czasie zajmuje się renowacją polskich i radzieckich urządzeń elektronicznych wyprodukowanych w czasach socjalistycznych.

Co w środku


Zawartość książki
Zawartość książki
Z tyłu na okładce: "Niniejszy poradnik został napisany z myślą o pasjonatach elektroniki i elektroakustyki pragnących samodzielnie zajmować się projektowaniem, pomiarami i montażem układów zwrotnic zestawów głośnikowych. Główną zaletą tej publikacji jest jej praktyczność wynikająca z opisu poszczególnych zagadnień w sposób przystępny, przy użyciu licznych przykładów. Książka stanowi doskonałą bazę do prowadzenia we własnym zakresie eksperymentów z różnymi rodzajami filtrów elektrycznych. Z uwagi na to, że tematyka zwrotnic pasywnych jest podejmowana w wielu publikacjach w sposób zdawkowy, a na forach internetowych występuje bardzo wiele sprzecznych ze sobą informacji na ten temat, tym bardziej warto zaopatrzyć się w to, swego rodzaju, kompendium wiedzy. Autor książki nie poprzestaje bowiem na zsyntetyzowaniu informacji teoretycznych dotyczących projektowania zwrotnic, ale idzie o krok dalej i opisuje konkretne zagadnienia praktyczne, z jakimi miał do czynienia podczas swojej kariery zawodowej. Publikacja wychodzi naprzeciw zapotrzebowaniu na informacje, które z natury rzeczy są trudno dostępne i z pewnością przyczyni się do powstania wielu ciekawych projektów układów zwrotnic zestawów głośnikowych wykonanych przez czytelników."

Spis treści


Wprowadzenie
Własności głośników dynamicznych
  • Zasada działania i budowa mechaniczna
  • Interpretacja danych technicznych głośników
  • Charakterystyka poziomu ciśnienia akustycznego w funkcji częstotliwości
  • Charakterystyka modułu impedancji w funkcji częstotliwości
  • Charakterystyka poziomu ciśnienia akustycznego w funkcji kąta obrotu
  • Trójwymiarowa charakterystyka wodospadowa
Podział i charakterystyka głośników dynamicznych .
  • Głośniki szerokopasmowe .
  • Głośniki niskotonowe
  • Głośniki średniotonowe
  • Głośniki wysokotonowe
Elementy składowe pasywnych zwrotnic elektrycznych
  • Przewody sygnałowe
  • Przyłącza
  • Oporniki
  • Cewki
  • Kondensatory
  • Elementy zabezpieczające
  • Płyty montażowe
Informacje teoretyczne na temat najpopularniejszych rodzajów zwrotnic
  • Wprowadzenie
  • Zwrotnice dwudrożne pierwszego rzędu
  • Zwrotnice dwudrożne drugiego rzędu
  • Zwrotnice dwudrożne trzeciego rzędu
  • Zwrotnice zestawów trójdrożnych
  • Obwody kompensacyjne Zobla
  • Pułapki rezonansowe
  • Tłumiki efektywności
Wyposażenie warsztatu konstruktora
  • Wprowadzenie
  • Narzędzia do montażu zwrotnic
  • Aparatura pomiarowa
  • Cyfrowy symulator zwrotnic
  • Komputerowy system pomiarowy
Pomiary parametrów zwrotnic głośnikowych
  • Wprowadzenie
  • Pomiary elementów RLC
  • Pomiar charakterystyki amplitudowej zwrotnicy .
  • Pomiar charakterystyki modułu impedancji w funkcji częstotliwości
  • Stanowisko laboratoryjne do rejestracji charakterystyk częstotliwościowych zwrotnic elektrycznych
Optymalizacja układów zwrotnic głośnikowych
  • Wybór częstotliwości podziału.
  • Określenie rzędu filtrów
  • Metody wpływania na kształt charakterystyk częstotliwościowych
Załączniki
  • Wprowadzenie
  • Wzory do obliczania zwrotnic dwudrożnych pierwszego rzędu
  • Wzory do obliczania zwrotnic dwudrożnych drugiego rzędu
  • Wzory do obliczania zwrotnic dwudrożnych trzeciego rzędu
Spis literatury
 

Tomasz Łysek w internecie

 
Autora można spotkać na forum "Triody" pod nickiem "Krasul". Praktyczne opracowania:
 
Źródła internetowe dotyczące książki:

wtorek, 28 września 2021

ZG-60-C201 wykres modułu impedancji

Optymalizacja wykresu krzywej impedancji 

Korzystając z uprzejmości Pana Tomasza Łyska autora udanej publikacji "Wprowadzenie do projektowania układów zwrotnic zestawów głośnikowych poradnik praktyczny" zamieszczam porównanie dwóch wykresów krzywej modułu impedancji. Starego dla ZG-60-C201 i współcześnie optymalizowanego dla kolumn na bazie Altus 300. Poniżej pełna treść dwóch komentarzy:

"W zasadzie warto dla przykładu porównać dwie charakterystyki:

- Tak to wygląda dla jednego z lepszych zestawów głośnikowych w historii Tonsilu, a mianowicie ZG60C201 w wykonaniu krajowym (z GDM18/40/1 zamiast Siare 17MSP):

Wykres modułu impedancji ZG-60-C201
Wykres modułu impedancji ZG-60-C201
- A to da się zrobić korzystając ze współczesnych metod optymalizacji numerycznej:

Zoptymalizowany dla kolumn na bazie Altus 300
Zoptymalizowany dla kolumn na bazie Altus 300

Przy okazji nadmienię, że odchylenia +/- 15% poza obszarem rezonansów GDN-a wynikają tylko i wyłącznie z tolerancji wykonania oporników, cewek i kondensatorów a także samych przetworników. Gdyby elementy były idealne to poza obszarem rezonansów GDN-a wykres byłby prosty jak stół.

Quod erat demonstrandum!
"

"Na tabliczce znamionowej zestawu ZG60C201 w wykonaniu francuskim było swego czasu napisane, że moduł impedancji dla częstotliwości 1 kHz wynosi 8 omów, podczas gdy w rzeczywistości przyjmuje on wartość 5,5 oma co jest grubo poza tolerancją. Za to w plusie poza rezonansem GDN-a jest 15 omów i wbrew pozorom nie jest to wcale najgorszy wynik jak na zestawy Tonsilowskie."
 

Alternatywna zwrotnica dla ZG-60-C201

 
Na stronach od 105 do 110 książki Tomasza Łyska  znajduje się projekt prototypowego zestawu głośnikowego "Cobalt 70" wzorniczo nawiązującego do kolumn ZG-60-C201. Zamieszczony na stronie 108 schemat ideowy prototypowej zwrotnicy może stanowić zamiennik dla oryginalnej zwrotnicy. Prototyp został zoptymalizowany pod kątem przebiegu charakterystyki modułu impedancji. Częstotliwości podziału to 500 i 4000Hz (oryginalnie 600 i 6000Hz). Zwrotnica trójdrożna drugiego rzędu.
 

Oryginalna zwrotnica ZG-60-C201

 
Poniżej wygrzebany z internetu prawdopodobnie oryginalny schemat zwrotnicy. Z uwagi iż kolumny były produkowane na rynek krajowy i export oraz stosowane były różne głośniki średniotonowe (francuski Siare 17 MSP lub tonsilowski GDM 18/40/1) zapewne zwrotnica występowała w więcej niż jednej wersji.
Schemat ideowy zwrotnicy ZG-60-C201
Schemat ideowy zwrotnicy ZG-60-C201

poniedziałek, 27 września 2021

Pomiar impedancji kolumn Phonar A 202

Monitory do porównania

Phonar A 202  to dobrze wykonane dwudrożne monitory produkcji niemieckiej z przełomu lat 80 i 90, które do tanich nie należały. Może nie jest to w pełni sprzęt vintage, ale mogą się podobać z uwagi na użyte drewno. Sądząc po zdjęciach w internecie kolumny były produkowane w kilku wersjach. Impedancja kolumn to 4 omy, moc 50W, a pasmo przenoszenia 45-25000Hz. Obudowy o wymiarach 380x220x225 mm typu bass reflex.

Krzywa impedancji kolumny Phonar A 202
Krzywa modułu impedancji kolumny Phonar A 202
Jak widać wyżej krzywa impedancji nie jest wzorcowa. Impedancja z nominalnej wartości 4 omów podnosi się w okolicach częstotliwości 2000Hz aż do 10 omów. Dwa widoczne na początku wykresu piki to rezonans obudowy z otworem oraz głośnika.
Pomiar z zasłoniętym otworem bass reflex
Pomiar z zasłoniętym otworem bass reflex
Po przesłonięciu otworu bass reflex książką kolumna zmienia się w zamkniętą i z wykresu znika rezonans obudowy z otworem. Częstotliwość rezonansowa głośnika w obudowie zamkniętej na poziomie 80Hz.
 
A z tym można porównać:
 
Phonar A 202 parametry
Phonar A 202 parametry
Na naklejonej z tyłu kolumn Phonar A 202 etykiecie z parametrami występuje nieścisłość. Częstotliwość podziału zwrotnicy jest podana po niemiecku jako 2500Hz, a po angielsku jako 4500Hz. Najprawdopodobniej pierwsza wartość jest prawidłowa.

niedziela, 26 września 2021

Amatorskie zestawy głośnikowe do 40 litrów

 Zestaw głośnikowy do domu

Artykuł z epoki znaleziony w internecie. "Młody Technik" ze stycznia oraz dokończenie z lutego 1972. Szczególnie ciekawy jest opis drugiego projektu o parametrach Hi-Fi gdzie zamieszczone są uwagi dotyczące doboru głośników oraz opis działania rozbudowanej zwrotnicy. Autor kolumny głośnikowe nazywa jeszcze "szafami". W projektach wykorzystano głośnik: GDS 31-21/5.

Niestety nie mam kontaktu z autorem. Mam nadzieję, że nie będzie miał nic przeciwko publikacji w innym przypadku tekst zostanie usunięty.
Amatorskie zestawy głośnikowe
Amatorskie zestawy głośnikowe
Amatorskie zestawy głośnikowe
Amatorskie zestawy głośnikowe

Amatorskie zestawy głośnikowe
Amatorskie zestawy głośnikowe
Amatorskie zestawy głośnikowe
Amatorskie zestawy głośnikowe
 
Amatorskie zestawy głośnikowe
Amatorskie zestawy głośnikowe

Amatorskie zestawy głośnikowe
Amatorskie zestawy głośnikowe

Amatorskie zestawy głośnikowe
Amatorskie zestawy głośnikowe

Amatorskie zestawy głośnikowe
Amatorskie zestawy głośnikowe

Amatorskie zestawy głośnikowe
Amatorskie zestawy głośnikowe
Amatorskie zestawy głośnikowe
Amatorskie zestawy głośnikowe

czwartek, 23 września 2021

Pomiar krzywej impedancji. Zespół dwudrożny na GDN 16/10 i wysokotonowym GDW 9/60

GDN 16/10 oraz GDW 9/60

Wykres krzywej modułu impedancji dla kolumny wyposażonej w zwrotnicę zaczerpniętą z książki Tomasza Łyska "Wprowadzenie do projektowania układów zwrotnic zestawów głośnikowych poradnik praktyczny" wydanie 2020 strona 113. 

Użyte głośniki to zgodnie z projektem Tonsil GDN 16/10 oraz GDW 9/60. Obudowa zamknięta na bazie kolumn ZgP-20 (wymiary: 210x260x420 mm) czyli nieco większych niż zastosowane w projekcie Tomasza Łyska ZG-15C (wymiary: 198x200x337 mm). Kolumny zostały silnie wypełnione materiałem tłumiącym.

Krzywa modułu impedancji GDN 16/10 i GDW 9/60
Krzywa modułu impedancji GDN 16/10 i GDW 9/60

GDN 16/10 oraz GDWK 10/80/26

Wykres krzywej modułu impedancji dla kolumny wyposażonej w identyczną zwrotnicę jak wyżej. Użyte głośniki to Tonsil GDN 16/10 oraz GDWK 10/80/26. Obudowy bass-reflex od Kenwood KL-222A (wymiary: 200x290x460 mm) czyli nieco większe od zastosowanych w projekcie Tomasza Łyska. Kolumny zostały wytłumione na ściankach.

Krzywa impedancji GDN 16/10 i GDWK 10/80/26
Krzywa modułu impedancji GDN 16/10 i GDWK 10/80/26
W pierwszym przypadku udało się uzyskać podobnie płaską krzywą jak w projekcie źródłowym. W drugim przypadku różnicę pogłębia prawdopodobnie zmiana głośnika wysokotonowego przy pozostawieniu bez zmian kondensatora w układzie korektora impedancji. Na końcu przebiegu moduł impedancji spada znacznie poniżej impedancji znamionowej 8 omów co należy uznać za sytuację niedopuszczalną.
 
Zmagania związane z poprawą wykresu modułu impedancji zostały opisane w serii postów począwszy od:

1. Kenwood KL-222A. GDN 16/10, GDWK 10/80/26. Poprawa krzywej impedancji

System pomiarowy audio. Dayton Audio DATS V3 na USB

DATS V3 Computer Based Audio Component Test System

Co może DATS3:

  • Policzyć parametry Thiele/Small,
  • Wykreślić krzywą impedancji,
  • Zweryfikować strojenie obudowy,
  • Sprawdzić okablowanie i działanie zwrotnicy,
  • Zmierzyć cewki, kondensatory, rezystory,
  • Sprawdzić poprawność działania głośnika.

YouTube: "Dayton Audio DATS v3 - recenzja, macanko, pitu pitu - życi nie urywa"


Opinia autora pod nagraniem: "Kupiłem w dobrej cenie. Szału to nie robi. W zasadzie użyje do cewek i strojenia BR/MB. Zastanów się mocno przed zakupem...."

YouTube: "DATS V2 [Reduktor Szumu]"


Z opisu pod nagraniem: "Tym razem prezentuję wam coś, co może bardzo się przydać przy samodzielnym projektowaniu i konstruowaniu zestawów głośnikowych.". Uwaga video omawia starszą drugą wersję urządzenia.
 

Rozpoczęcie pracy

 
Po zainstalowaniu bezpłatnego oprogramowania na komputerze i podłączeniu DATS3 do gniazda USB pracę rozpoczynamy od skalibrowania przewodów pomiarowych. Zwieramy ze sobą krokodylki i z menu programu na górnej belce "Impedance Analizer" wybieramy "Test Leads Calibration". Rezystancję przewodów można odczytać na dole po lewej stronie w okienku: "Test Lead Resistance". Nie powinna być ona większa od 1Ω. Teraz w trakcie pomiarów DATS3 będzie uwzględniał rezystancję przewodów pomiarowych.
DATS3 pomiar rezystancji przewodów
DATS3 pomiar rezystancji przewodów

sobota, 18 września 2021

3. AKAI SW-155 odświeżenie zwrotnicy

Wymiana kondensatorów

Schemat zwrotnicy został przedstawiony w oddzielnym wpisie: "Kolumny Akai Sw-155 schemat zwrotnicy", a kolumny naszkicowane tutaj: "Kolumny AKAI SW-155. Piękno klasyki audio vintage i kabuki". Nie jestem zwolennikiem poprawiania fabryki i przerabiania zwrotnic na "lepsze". Poprawiajmy, ale w granicach rozsądku bliskich pierwotnemu brzmieniu.

Zwrotnica AKAI SW-155
Zwrotnica AKAI SW-155
Diagnoza:

  • Po uruchomieniu. Niedosyt tonów wysokich. Pierwsza myśl spalone głośniki wysokotonowe. Po pokręceniu potencjometrami regulującymi tony średnie i wysokie okazało się, że w pierwszej kolejności to one są przyczyną. Zużyte ścieżki, przerwy w przewodzeniu.
  • Po otwarciu. Zwrotnica zbudowana na kondensatorach elektrolitycznych. Po 50 latach elektrolit mógł wyschnąć, a parametry być dalekimi od pierwotnych. Nie było sensu nawet ich sprawdzać. 

Plan działania:

  • Wymiana kondensatorów na współczesne audio. Uważam, że stare kondensatory bez względu na rodzaj zawsze warto wymienić na nowe. Nowe kondensatory to widoczne niżej duńskiej produkcji "Jantzen CROSS-CAP". Nie polecam żadnej firmy po prostu od tej firmy zacząłem i tak leci do dziś. Zwykle używam oczko lepszych, ale te akurat miały w szeregu wartości: 0,47μF oraz 16μF. Brakujący kondensator 2,8μF został złożony z 2,7μF oraz 0,1μF.
  • Ominięcie potencjometrów regulujących tony średnie i wysokie. Po 50 latach działają tak sobie, a miejscami nie łączą wcale. Można je ratować gorszymi lub lepszymi preparatami typu "Kontakt", ale i tak nie będę z nich korzystał tym bardziej, że są umiejscowione mało wygodnie na tylnej ścianie kolumny. Postanowiłem je "ominąć". Czy ich parametry (minimalna rezystancja) były uwzględniane przy projektowaniu zwrotnicy? Myślę, że nie.
  • Pozostawienie fabrycznych cewek rdzeniowych (nawiniętych drutem przyzwoitej grubości). Wymiana na cewki powietrzne o takiej samej rezystancji byłaby przerostem formy nad treścią. Kolumny nie będą służyły do napędzania dyskoteki.
  • Pozostawienie starych wymienionych elementów w środku kolumny gdyby ktoś kiedyś chciał wrócić do oryginału.  
Kondensatory Jantzen CROSS-CAP
Kondensatory Jantzen CROSS-CAP

Powiązane:

  1. Kolumny AKAI SW-155 schemat zwrotnicy
  2. Kolumny AKAI SW-155. Piękno klasyki audio vintage i kabuki
  3. AKAI SW-155 odświeżenie zwrotnicy
  4. AKAI SW- 155 pomiar modułu impedancji

piątek, 17 września 2021

Szerokopasmowy zestaw głośnikowy w dwóch wariantach

Kolumny szerokopasmowe

Artykuł z epoki znaleziony w internecie. "Młody Technik" z kwietnia 1969. Warto przeczytać gdyż projekty zaskakują dojrzałością jednocześnie warto zwrócić uwagę na znaczenie słowa "szerokopasmowy". Nie oznacza ono tak jak dziś głośnika szerokopasmowego, ale zespół wielodrożny w dorozumieniu przenoszący szersze pasmo niż pojedynczy głośnik. W projektach wykorzystano głośniki: GD 30/10, GD 31-21/5, GDS 31-21/5, GD 18-13/2 oraz  GDW 6,5/1,5.

Niestety nie mam kontaktu z autorem. Mam nadzieję, że nie będzie miał nic przeciwko publikacji w innym przypadku tekst zostanie usunięty.
Szerokopasmowy zestaw głośnikowy
Szerokopasmowy zestaw głośnikowy
Szerokopasmowy zestaw głośnikowy
Szerokopasmowy zestaw głośnikowy
 
Szerokopasmowy zestaw głośnikowy
Szerokopasmowy zestaw głośnikowy

Szerokopasmowy zestaw głośnikowy
Szerokopasmowy zestaw głośnikowy